18 Haftalık Gebelikte Bebeğinizde ve Sizde Neler Oluyor?
B
Bebek.com
Admin
12dk okuma süresi
15 Temmuz 202210
Bu yazımızda gebeliğin 18. haftasında bebeğin hızlı gelişimini, organ ve sistemlerdeki ilerlemeleri ve anne adayında görülen fiziksel, hormonal ve duygusal değişimleri detaylıca ele aldık.
Makale Özeti
18. haftada bebek yaklaşık 12–14 cm uzunluğa ve 150–170 gram ağırlığa ulaşır. Enginar büyüklüğündedir. Vücut oranları dengelenir, hareketleri daha güçlü ve koordineli hale gelir.
1/3
18. hafta hamilelik ile ilgili size harika bir yazı hazırladık. ? Şimdiden tüm anne adaylarına keyifli okumalar diliyoruz.
Gebe olduğunuzu ilk öğrendiğiniz andan bu yana aylar geçti. 9 ay 10 günlük macerayı neredeyse yarılarken bebeğiniz yoğun bir şekilde büyümeye, gelişmeye ve yepyeni beceriler kazanmaya devam ediyor. Bebeğinizle beraber siz de değişmeye devam ederken bütün bu değişikliklerle beraber süreci hem siz hem de bebeğiniz için en iyi şekilde geçirmeye özen göstermelisiniz. Bunu başarabilmenin ilk koşulu ise gebeliğin 18. haftası ile birlikte sizi ve bebeğinizi nelerin beklediği konusunda yeterli bilgiye sahip olmaktır.
18 Haftada Bebek
Bir hafta gibi kısa bir sürede bile minik yavrunuz sizi şaşırtmaya yetecek kadar büyüyecek, gelişecek. Her yeni beceri, artan her bir gram, gelişen her bir organ onun sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesi için küçük bir adım daha. Peki 18 haftalık bebek ile ilgili bilmemiz gerekenler neler?
Bebeğim Ne Kadar Büyüdü?
Bir fasulye boyundayken bile ultrason görüntüsü ile sizi büyüleyen miniğinizi artık neredeyse bir enginar büyüklüğünde. 18 haftalık bebeğin kilosu ve boyundaki artışı ultrason muayenesinde bile kolayca fark edecek ve rahminizde bir insan yavrusu büyütüyor olduğunuz gerçeğiyle bir kez daha dünyanın en mutlu insanı olduğunuzu hissedeceksiniz. Beklenen fetal uzunluk ve kütle değerleri ise yaklaşık olarak aşağıdaki gibidir.
<b>Gebelik Yaşı (Hafta)</b>
<b>Kütle (g) </b>
<b>Uzunluk (cm)</b>
18. hafta
150- 170
12- 14
Gelişimin her aşamasında bireysel farklılıklar olması doğaldır. Bu sebeple yukarıdaki değerlerin her bebekte aynı olması beklenmez. Bebeğinizin 18 haftalık olduğu hâlde tablodaki sınır değerlerin altında ya da üstünde boy/kütle gelişimi göstermesi, gelişiminde bir problem olduğunu akıllara getirmemeli. Bu fark döllenme tarihinin kesin olmayıp tahmini olarak hesaplanmasından kaynaklanır.
Yani bebeğinizin biyolojik haftası, hesaplanandan aşağı ya da yukarı yönde sapma gösterebilir. Eğer ilerleyen haftalarda boy ve kütle normal miktarlarda artış gösteriyorsa korkacak bir durum yoktur.
Sistemlerinin Gelişimi ve Yeni Kazanılan Beceriler
Bir bebeğin sağlıklı doğması için öncelikle canlılığını devam ettirebilmesi için yaşamsal faaliyetlerini yerine getiren organ ve sistemlerinin en iyi şekilde büyüyüp gelişmesi gerekir. Miniğinizin sistemleri ve bu sistemleri oluşturan organları daha ilk haftalarda oluşmaya başladı ve her geçen hafta gelişmeye devam etti. 18 haftalık bebeğin organ ve sistem gelişimi de bu süreçte çok yol aldı.
● Sinir Sistemi
Kafatası kıkırdak yapıdadır ve hızla büyümeye devam eder. Kafatasının büyümesi, içerisinde beyinin büyüyebilmesi için gerekli olan alanı sağlar. Böylece beyin her geçen dakika yeni nöronlar (sinir hücreleri) üreterek hızla büyümesini sürdürebilir.
Vücudun önemli bir kontrol merkezi olan beynin gelişmesi ile birlikte bebek zamanla istemli kas hareketleri yapmaya başlayacak; duyu organları işlevlerini çok daha iyi bir şekilde yerine getirecektir. Beyinle beraber omuriliğin gelişmesi bebeğin diğer organlarla beyin arasındaki iletişimini güçlendirir. Yine omurilikle beraber hapşırma, yutkunma, çiğneme, emme refleksleri de gelişmesini sürdürür.
● Dolaşım Sistemi
Kalp kanı damarlara pompalamakla ilgili işlevini başarıyla gerçekleştirir. Dakikada yaklaşık 140- 150 defa atan kalp damarlarda oluşan kanı vücuda başarıyla pompalar. Bebek büyüdükçe damarlar enine
ve boyuna gelişirken, damarlarda akan kan hacmi de artar. Böylece 18 haftalık gebelik itibariyle neredeyse şeffaf olan bebek derisi altından damarlar görünmeye başlar.
● Sindirim Sistemi
18 haftalık gebelik sindirim sistemi için oldukça yoğun geçen bir dönemdir. Sistemin yapı ve organları önceki haftalarda oluşmuştu, bu haftada ise işlevlerini en iyi şekilde yapabilmek için gelişmeye devam ediyor.
Yutma refleksinin gelişmesi ile bebek amniyotik sıvıyı yutar. Yutulan sıvı içerisindeki üre, protein, laktik asit, sitrik asit benzeri maddeler mide ve bağırsakta sindirime uğrar. Sindirim sonucu oluşan atıklar ise azar azar bağırsaklarda birikir. Bu birikinti ileride bebeğin ilk kakası olacak koyu renkli ve yoğun kıvamlı olan mekonyumu oluşturacaktır.
● Solunum Sistemi
Gelişimini en son tamamlayacak sistem solunum sistemidir. 18. haftalık bebek akciğerleri solunum yapacak kadar gelişme kaydetmiştir. Ancak miniğiniz bu pratikleri hava değil plasenta içerisindeki amniyon sıvısı ile yapar. Akciğerler içerisinde yer alan bronşçuklar sıvı ile dolup boşalır, bebek bu davranışı yerine getirmek için soluk alıp-verme mekanizmasını çalıştırır ve göğsü tıpkı bir yetişkinin nefes alması gibi inip kalkar.
● Destek ve Hareket Sistemi
Kemikler, kaslar ve eklemler hep beraber destek ve hareket sistemini oluşturan yapılardır. Bebek iskeletinin büyük bir kısmı kıkırdak yapıdadır. 18. haftada kıkırdak yapılar anneden alınan kalsiyum, fosfor ve magnezyum ile sertleşerek kemikleşmeye devam eder. Bu mineraller anne adayının yediği besinlerden temin edilir. Anne adayı beslenmesine dikkat etmelidir, çünkü yeteri kadar mineral almazsa kendi rezervlerinden vermek durumunda kalır. Bu da ilerleyen zamanlarda iskelet sistemi hastalıklarına sebep olabilir.
El ve ayak parmakları, tırnaklar daha önce oluşmuştur. Eklemlerin de gelişmesiyle birlikte artık parmaklarını çok daha rahat hareket ettiriyor. Göbek kordonunu parmakları ile kavrayıp oynayabilir. Güçlü kaslar ile bacaklarını ve kollarını daha kuvvetli hareket ettirir. Yüz kasları mimik yapacak kadar gelişmiştir. Ağzını açıp kapatır, gözlerini yuvaları içerisinde hareket ettirir.
● Boşaltım Sistemi
Böbrekler kanı süzebilecek yapıları geliştirmiştir. Böylece bebek içtiği amniyotik sıvıyı böbreklerden süzer ve idrarı oluşturabilir. Oluşan idrar amniyotik sıvıya karışır ardından sürekli olarak tekrar yutulup böbreklerde süzülerek yeniden idrara dönüşecektir.
● Üreme Sistemi
Erkek bebeklerde üreme sistemi organları oluşmuştur, fakat gelişimini tamamlamamıştır. Testisler oluştu ancak hâlâ vücut içerisinde kasık bölgesindedir, vücut dışarısına yani testis torbalarına inmemiştir. Kız bebeklerde vajina, rahim ve fallop tüpleri oluşmaya başlar ancak 18 haftalık gebelikte henüz yeterli olgunluğa ulaşamaz.
Erkek ve kız bebeklerde cinsiyeti belirleyen üreme sistemi organları ultrasondan belli olacak kadar belirginleşmiştir. O hâlde “18 haftalık bebeğin cinsiyeti belli olur mu?” sorusuna evet diye yanıt verebiliriz. Gebeliğin 18. haftası için muayene randevunuz varsa doktorunuz cinsiyeti öğrenmek için çabalayacaktır.
Eğer şanslıysanız ve bebeğiniz size net bir pozisyon verir ve merakla beklediğiniz bu sorunun cevabını öğrenebilirsiniz. Cinsiyeti öğrenemediğiniz takdirde merak etmeye gerek yok, ilerleyen haftalarda daha belirgin bir şekilde kendini gösterecektir.
● Bağışıklık Sistemi
Bebek kendi ürettiği dendritik hücreler ile ilk bağışıklık sistemini oluşturur. Bu hücreler vücuda giren yabancı maddelere karşı savunma geliştirir. Bunun dışında bebeğin cildi üzerinde beyaz renkli ve kremsi bir tabaka belirmeye başlar. Verniks kazeoza adı verilen bu tabaka, amniyotik sıvısı ile deri arasında bariyer görevi görür. Sıvının cilt ile temasının engellenmesi, amniyon sıvısı içerisinde enfeksiyon oluşturabilecek maddelerin deri yoluyla bebeğin vücuduna girmesini engeller. Öyleyse bu kremsi tabaka bebeğin doğal bağışıklık sisteminin bir parçasıdır.
18 Haftalık Bebek Hareketleri
18 haftalık hamilelikte bebek oldukça hareketli. Kemik, kas ve eklem yapısı tekmeler savuracak, keskin dönüşler yapacak ve taklalar atacak kadar gelişti. Henüz boy ve kütle çok fazla artış göstermediği için plasenta içerisinde de yaramazlık yapmak için yeteri kadar yeri var. Ancak hâlâ 18 haftalık bebek hareketleri anne adayını hissedebilecek şiddette değildir.
İlk gebeliği olmayan anne adayları nadiren de olsa bu hareketleri küçük gurultular gibi hissedebilir. Ancak ilk kez gebe kalan kadınlarda bunu hissetmek ve hareketi gaz hareketliliğinden ayırt etmek çok daha zordur.
18 Haftalık Bebekte Duyu Organları ve Gelişim Özellikleri
Beynin gelişmesi ile birlikte beyin kontrolünde olan duyu organları da gelişmeye devam eder. Peki hamileliğin 18. haftası bebekte görme, işitme, dokunma, tatma, koklama duyuları ne durumda?
● Göz ve Görme Duyusu
Gözler birbirine yaklaşmaya devam ediyordu ve nihayet hamileliğin 18. haftası itibari ile burna iyice yaklaşarak baş üzerinde olması gereken yerini aldı. Göz kapakları hâlâ açılıp kapanamıyor ancak göz kasları gözleri yuvaları içerisinde rahatça hareket ettirecek kadar gelişti.
● Kulak ve İşitme Duyusu
Kulak kepçesi daha önce oluşmuştur. Büyümeye devam ederek dışa doğru daha da belirginleşir. Kulaklar baş üzerinde olması gereken yere henüz gelmemiştir. İşitme duyusu henüz annesinin sesini duyabilecek kadar gelişmese de işitme reseptörleri hızla sayısını arttırmaya ve olgunlaşmaya devam ediyor.
● Deri ve Dokunma Duyusu
Deri alt tabakasında yağ depolamaya devam ederek tombul bebek cildini oluşturur. Parmak uçlarında biriken yağ dokusu burada halka halka çizgiler oluşturur. Bu halkalar bebeğinizi dünya üzerindeki diğer bütün insanlardan farklı yapacak olan parmak izini oluşturacaktır. El ve ayaklarda çıkmaya başlayan tırnaklar uzayıp belirginleşmeye devam eder.
Şeffaf olan deri tabakası altında damarlar belirginleşmeye başlar. Deri altında biriken yağ tabakası henüz enerji ve ısı elde etmeye yetecek değil. Bu nedenle bebeğin vücudunda ısı yalıtımı yapmaya yarayan ve önceki haftalarda çıkmaya başlayan lanugo tüyleri miktarındaki artış devam eder. Dokunma duyusu reseptörleri sayısını arttırıp gelişmeye devam ettiği için bebek vücudunun daha geniş bölgelerinde sıcaklık, basınç ve benzeri uyarılar algılanabilir.
● Dil ve Tatma Duyusu
Dil üzerinde yer alan tat almaçları sayıca artarak olgunlaşmaya devam eder. 18 haftalık bebek amniyotik sıvıyı yutarken artık sıvı içerisinde yer alan asitlerin, proteinlerin tatlarını alabilir. Anne adayının yediği besinlerin amniyotik sıvıya karışması ile birlikte bebeğiniz artık sizin yediğiniz besinlerin tadını dahi alabilir.
● Burun ve Koklama Duyusu
Tat alma ve koklama duyuları eşgüdümlü çalışır. Bu nedenle burna giren amniyotik sıvı içerisindeki maddelerin kokusu bebek tarafından kısmen de olsa algılanabilir.
18 Haftalık Bebek Kaç Aylık Olur?
Gebelik süreci doktorunuz tarafından haftalar ile ifade edilir ve yine bu şekilde takibi yapılır. Ancak yaklaşık 40 haftaya denk gelen hamilelik eş-dost arasında ay ile ifade edilir. Yani gebe olduğunuzu gören ya da duyan bir yakınınız size “Kaç haftalık?” diye değil doğrudan “Kaç aylık?” diye soracaktır. Doktorun ifade ettiği haftanın tam olarak hangi aya geldiği hususunda karmaşa yaşamamak için dilerseniz 18 hafta kaç aydır sorusunu birlikte netleştirelim.
18 hafta= 18x7 gün = 126 günlük
126/30= 4 ay 6 günlük
Öyleyse 18 haftalık bebek klinik olarak artık 4 aylık olur.
18 Haftalık Gebelikte Anne
Bebeğiniz büyüme ve gelişme sürecine hız kesmeden devam ederken 18 haftalık gebe de bu süreçten bedenen ve ruhen etkilenecektir. Peki 18 haftalık hamilelikte anne bedeninde ve psikolojinde neler oluyor? Merak edilen detayları birlikte inceleyelim.
Sık idrara çıkma ve idrar yolları enfeksiyonlar:
Bebek büyüdükçe rahimde daha çok yer kaplar. Kendine yer açmak isteyen bebek diğer iç organlara olduğu gibi idrar kesesine de baskı uygular. Bu baskı mesanede az miktarda idrar bile birikse tuvalete gitme ihtiyacı duymaya sebep olur. Ağırlaşan bebek mesane gibi idrar borusunu da kapatabilir. Borunun tıkanması yol üzerinde hastalık etkeni olan mikroorganizmaların çoğalma olasılığını arttırarak idrar yolu enfeksiyonlarına sebep olabilir.
Gebeliğin 18 haftası karnınız dışarıdan bakıldığında hamile olduğunuzu belli edecek kadar büyüdü. Elbette karın ile beraber göğüs, kalça, bacak başta olmak üzere vücudun diğer bölgelerinde de genişleme olur. Bazen cilt bu hızlı genişlemeye ayak uyduramaz ve bunun sonucunda deri yüzeyinde pembe, mor ya da beyaz renkli çatlaklar oluşabilir. Çatlaklar anne adayı ya da bebeğin sağlığını riske atacak bir problem değildir. Ancak genelde kalıcı olduğundan istenmeyen bir görüntüye sebep olabilir.
Ayaklarda şişlik ve büyüme:
“42 numarayla doğuma gittim.” diyen arkadaşınızın olayı abartmadığına emin olabilirsiniz. Bunun sebebini yalnızca hamileliğin rutin sürecinde alınan kilolara ve ödeme bağlamak doğru değildir.
Gebelik hormonları rahim ve yumurtalıkların içerisinde bulunduğu pelvis bölgesindeki kasları gevşeterek büyüyen bebek için rahmi uygun koşullara getirir. Ancak leğen kemiğinin iç kısmındaki kemiklerle beraber ayak kemikleri arasındaki kasları da gevşetir. Gevşek kasların üzerine binen ağırlık ayak yapısında ister istemez genişlemeye sebep olur.
Bel ve bacaklarda ağrı:
Bebeğin büyümesi ile birlikte annenin aldığı kilolar bel ve bacaklar üzerindeki yükü arttırarak ağrılara sebep olabilir.
Mide yanması ve hazımsızlık:
Hamilelik hormonlarının kas hareketlerini yavaşlatıcı etkisi vardır. Bu etki bağırsaklarda ve midede sindirimin de yavaşlamasına sebep olur. Yavaşlayan sindirim midede yanma ve ekşimeye semptomlarını ortaya çıkarır.
Hemoroit:
18 haftalık gebelikte en sık karşılaşılan ve en can sıkıcı olan semptomların başında hemoroit gelir. Hemoroit büyüyen bebeğin bağırsaklara baskı yapması ve hamilelik hormonları etkisiyle yavaşlayan bağırsak hareketlerinin kabıza sebep olması sonucu olur oluşan bir rahatsızlıktır.
Göğüslerde büyüme ve hassasiyet:
Artan gebelik hormonları süt bezlerini uyararak kanallarda süt üretimini başlatır. Süt biriken kanallar ise şişerek göğüslerde gerginlik ve hassasiyete sebep olur.
Seni Rahatsız Eden Hamilelik Semptomlarını En Aza İndirecek İpuçları!
Gebeliğin keyfini süreceğiniz döneme nihayet geldiniz. Çünkü 2. trimester semptomları bakımından 1 ve 3. trimesterlere göre nispeten daha kolay geçen bir dönemdir. Ancak yine de bazı semptomlar size sıkıntı verebilir. Hamilelik semptomlarını en aza indirmek için aşağıdaki hususlarda dikkatli olmak işe yarayacaktır.
1. 18 haftalık gebelikte beklenenden fazla kilo almamaya dikkat ederek bel ve bacak ağrılarını en aza indirebilirsiniz.
2. Çatlak oluşumunu engellemek için kontrollü kilo almaya, çatlak kremleri ya da bitkisel içerikli doğal yağlar kullanarak cildi nemli tutmaya dikkat edin.
3. Kemik ağrıları ve ödemi en aza indirmek için ayakta çok kalmamaya ve gün içerisinde fırsat buldukça oturmaya hatta imkân varsa uzanmaya çalışın.
4. Sık aralıklarla ve azar azar beslenin. Bu şekilde sindirim sistemi şikâyetlerini en aza indirebilirsiniz.
Kaç Kilo Almalısın?
18 haftalık gebelikte kaç kilo alınır diye merak ediyorsanız; yaklaşık 3- 5 kilo almanız iyi olacaktır. Ancak bazı anne adayları mide bulantısı, iştahsızlık benzeri semptomlardan dolayı kilo almak yerine kilo verebilir. Bazıları ise nasılsa iki canlı olduğunu düşünerek ihtiyacından fazlasıyla beslenir. Bu durumda alınan kilo belirlenen aralığın altında ya da üzerinde olabilir. Her iki durumda da doktorunuzla beslenme ile ilgili özellikle görüşmekte fayda var.
Beslenme Önerileri
Gebelikte yediğiniz içtiğiniz her şeyi bebeğiniz de yiyip içecektir. Bu nedenle hamileyken beslenme konusunda bilinçli olmak gerekir. Öyleyse 18 haftalık gebelikte beslenme ile ilgili nelere dikkat etmeniz gerektiğini bilmek gerekir.
● Gebeliğin 18. haftası gebe kalmadan önceki kadar beslenmek bebek gelişimi için yeterlidir. Hamileyim diye iki kişilik yemeye gerek yok. ● Kızartma, hamur işi, tatlı, beyaz ekmek ve benzeri besin kalitesi düşük ve yüksek karbonhidratlı yiyeceklerden uzak durarak kilo alımında kontrollü olmaya dikkat edin. ● Diş kaybı ve iskelet sistemi ağrıları yaşamadan bebeğin kemik gelişimini desteklemek için haşhaş, susam, badem, sardalya, somon, fasulye, mercimek gibi kalsiyum bakımından zengin besinler tüketin. ● Günde 2 litreden fazla su için. ● Sık aralıklarla ve azar azar beslenmeyi alışkanlık hâline getirin. ● Lifli gıdalar tüketin. ● Dengeli ve yeterli beslenin.
Egzersiz Önerileri
Hayatın her döneminde olduğu gibi gebelikte de spor ve egzersiz önemlidir. Doktorunuzun bilgisi dâhilinde, sağlığınız elverdiği ölçüde hafif tempolu yürüyüş, esneme hareketleri, yüzme, pilates ve yoga gibi seçenekler 18 haftalık gebelik egzersizleri için uygundur.
18 Haftalık Gebelikte Kontrol Listesi
1. Bebeğin cinsiyetini öğrendiyseniz artık alışveriş yapmaya başlayabilirsiniz. 2. Henüz genetik anomali olasılığını ölçen 3’lü tarama testi yaptırmadıysanız gebeliğin 18. haftası bu test için son şansınız olacaktır. 3. 4’lü tarama testi ya da amniyosentez gibi bebekte genetik anomalilerin görülme olasılığını hesaplayan testleri yaptırabileceğiniz bir haftadasınız. 4. İçerisinde bulunduğunuz gebelik haftasında ve sonrasında hem sizi hem de bebeğinizi nelerin beklediği konusunda bilgi sahibi olun. 5. Cinsiyetini öğrendiyseniz artık isim araştırması yapmaya başlayabilirsiniz. Gebeliğin hem anne hem de bebek için sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi için süreç ile ilgili bilgi sahibi olmak elinizdeki en büyük güçtür. Bu sebeple gebeliğin 18. haftası ile ilgili bütün detayları bilerek hem kendiniz hem de bebeğiniz için en iyi yatırımı yapabilirsiniz.
B
Bebek.com
Admin
Uzman kadromuzun çalışmalarıyla kısa sürede büyüyen bebek.com; bugün binlerce sayfa bilgi sunan, çocuk sahibi olmayı düşünen veya çocuğu olan bilinçli ailelerin her türlü ihtiyacını karşılayabildikleri, birçok güncel, bilgi ve servis içeren bir portaldır.
Bu rehber, 2026 yılı güncel Montessori yaklaşımı ışığında; çocuğun bağımsızlığını, odaklanma becerisini ve öz disiplinini destekleyen oyuncak seçim kriterlerini özetliyor.
Bebeğinizin boyun ve sırt kaslarını güçlendiren Tummy Time (karın üstü vakit) egzersizlerini eğlenceli hale getirin! Gelişimi destekleyen en iyi oyuncakları ve uzman tavsiyelerini keşfedin.
Bebeklerin dil gelişimi, sadece kelimeleri duymakla değil, etkileşim kurarak ve sesleri taklit ederek şekillenir. Konuşma becerilerini destekleyen en etkili oyuncak gruplarını yazımızda keşfedin.
Bu rehber, emzirme dönemindeki annelerin enerji ihtiyacını karşılamayı hedeflerken, anne sütünü destekleyici doğal besin öğelerini içeren pratik atıştırmalık alternatiflerini incelemektedir.
