Rektal (makattan) ölçülen vücut sıcaklığının 38 °C (100.4 F)’den ve koltuk altından ölçülen vücut sıcaklığının 37.2 °C‘ den fazla olması ateş olarak tanımlanır. Rektal ateş ölçümünde dereceyi 1 dakika tutmak yeterli iken koltuk altı için bu süre 5 dakikadan az olmamalıdır. Koltuk altında dijital termometreler de kullanılabilir.
Rektal (makattan) ölçülen vücut sıcaklığının 38 °C (100.4 F)’den ve koltuk altından ölçülen vücut sıcaklığının 37.2 °C‘ den fazla olması ateş olarak tanımlanır. Rektal ateş ölçümünde dereceyi 1 dakika tutmak yeterli iken koltuk altı için bu süre 5 dakikadan az olmamalıdır. Koltuk altında dijital termometreler de kullanılabilir.
Çocuklarda yüksek ateşe neden olan sebeplerin başında enfeksiyonlar, susuz kalma, aşırı giydirme, çevre sıcaklığının yüksek olması ve ortamdaki nemin artması gelir. Diş çıkarma da çok yüksek olmayan bir ateşe sebep olabilir.
Ateş uzun bir süre (saatlerce) 41.7 °C (107 F)'nin üzerinde kalmadığı sürece beyin hasarına yol açmaz. Enfeksiyona bağlı ateş sürekli artmaz. Vücut sıcaklığı 41.2 °C (106 F)'nin üzerine fazla çıkmaz.
Ateşin sebep olabildiği havaleler (konvülziyonlar) aileler için korkutucu olmaktadır. Davranış, bilinç, duyu ya da otonom işlevlerde değişme ile ortaya çıkan ani nöbetlere verilen isim olan konvülziyonun ateşle ortaya çıkan tipi genellikle epileptik değildir.
Rektal sıcaklık doğru ölçüldüğünde vücut sıcaklığını yansıtır; ağız ve koltuk altı sıcaklıkları genellikle rektal sıcaklıktan sırasıyla 0.6 °C (1.1 F) ve 1.1 °C (2 F) daha düşüktür.
Kulak zarına giden kan vücut sıcaklığını düzenleyen merkez olan hipotalamusun preoptik alanıyla aynı sıcaklıktadır. Bu nedenle özel geliştirilmiş aletlerle kulak zarından da ateş ölçümü yapılabilir.
Dilerseniz aşağıdaki bağlantıya tıklayarak bebek termometrelerini inceleyebilirsiniz;
Ateşli bebeğin bulunduğu ortamın ısısı 20 °C civarında olmalıdır.
Çocuğun üzerindeki giysiler çıkarılmalıdır.
Ateşin hızlı yükseldiği veya çok yüksek olduğu durumlarda eller-ayaklar çok soğuyabilir; bu vücudun bir savunma mekanizmasıdır.
Beyin, böbrek gibi hayati organlara daha fazla kan pompalayabilmek için hayati olmayan organlarda küçük damarlarda <b>vazokonstrüksiyon (damar büzüşmesi)</b> gerçekleştiği için bu durum meydana gelir. Ellerin ve ayakların soğumasını, çocuğun titremeye başlamasını aile üşüme olarak algılayıp çocuğu örtmeye kalkışabilir. Bu yanlış uygulama ateşin daha da yükselmesine sebep olur. Bu da tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Yüksek ateşte vücut daha fazla sıvıya gereksinim duyduğundan çocuğa veya bebeğe bol sıvı verilmelidir. Verilecek sıvı çok sıcak veya çok soğukolmamalıdır.
Ilık suyla (29-32 °C) banyo aldırmak iyi bir ateş düşürme yöntemidir. Bu esnada çocuk 1-2 dakika duş altında tutulup 1-2 dakika da su dışında örtülmeden tutulmalı, sonra tekrar duş aldırılmalıdır. Böylece buharlaşma sağlandığı için ateşin düşürülmesi noktasında daha etkili olur.
Ateşi olduğu halde oyuna devam eden, keyifli ve aktif olan çocuklarda ateş düşürücü ilaç kullanmak gerekmeyebilir.
90 günlükten küçük bebeklerde ateş yükselmesi ciddi bir enfeksiyon belirtisi olabileceği için mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Ateşli Bebeklerde Yapılan veya Yapılabilecek Hatalar
Ateşli bir bebeğe bakmak aileler için endişe verici olabilir. Ancak, doğru yaklaşımlarla bebeğinizin rahatını sağlayabilir ve iyileşmesine yardımcı olabilirsiniz. İşte ateşli bebeklerde sıkça yapılan hatalar ve bunlardan kaçınmanın yolları:
Alkol veya sirke ile vücudu silmek
Üşüyebilir korkusu ile giysilerini çıkarmamak, hatta daha çok giydirmek
Yanlış ateş düşürücü kullanmak
Aşırı dozda veya eksik dozda ilaç kullanmak
Uygun aralıklarla ateş düşürücü kullanmamak
Duruma uygun ilaç kullanmamak
Ateşin Gece Saatlerinde Yükselmesinin Nedenleri ve Nelere Dikkat Edilmeli?
Ateşin gece saatlerinde yükselmesi, özellikle çocuklarda ve bebeklerde sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumun altında yatan nedenler fizyolojik, enfeksiyöz ya da çevresel olabilir. İşte bu durumun olası nedenleri ve dikkat edilmesi gereken noktalar:
Vücut Biyoritmi (Sirkadiyen Ritim): Vücudun doğal biyolojik saati, akşam saatlerinde vücut ısısının yükselmesine neden olabilir. Kortizol (doğal bir steroid hormon) seviyesi gece düşer; bu da iltihaplanma ve ateşin artmasına yol açabilir.
Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip, kulak enfeksiyonları, boğaz iltihapları gibi enfeksiyonlar ateş yapar. Vücut bu mikroplarla savaşırken, özellikle gece bağışıklık sistemi daha aktif hale gelir ve ateş yükselebilir.
Gündüz Antipiretik (Ateş Düşürücü) Kullanımı: Gündüz alınan ilaçların etkisi akşam saatlerine doğru geçer ve ateş yeniden yükselebilir.
Çocuğun Hareketliliği: Gündüz çocuk hareketli olduğu için vücut sıcaklığı regüle edilir, ancak gece uyku sırasında bu kontrol azalabilir.
Yetersiz Sıvı Alımı: Gece boyunca sıvı alımı azalır, bu da vücudun ısısını düzenlemesini zorlaştırabilir.
Nelere Dikkat Edilmeli?
Ateşin Takibi -> Termometre ile düzenli ölçüm yapılmalı. 38°C'nin üstü genelde "ateş" olarak kabul edilir. 39°C ve üzeri ise yüksek ateştir.
Çocuğun Genel Durumu Önemlidir -> Ateşle birlikte halsizlik, uykuya meyil, solunum sıkıntısı varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Bol Sıvı Verilmeli -> Su, anne sütü, çorba gibi sıvılarla vücudun sıvı dengesi korunmalı.
Ortam Isısı Kontrol Edilmeli -> Odanın ısısı 21–22°C civarında olmalı, aşırı giydirilmemeli.
Gerektiğinde İlaç Kullanımı -> Doktor önerisiyle parasetamol veya ibuprofen kullanılabilir. 6 aydan küçük bebeklerde ateş mutlaka doktora danışılarak değerlendirilmeli.
Soğuk Uygulama (Ilık Kompres) -> Koltuk altına ya da alına ılık (soğuk değil!) kompres uygulanabilir.
Ateş Durumunda Mutlaka Doktora Götürülmesi Gereken Durumlar
Bebeğin 90 günlük altında olması
Ateşin 40 derece üzerinde seyretmesi
Ağlama, inleme, huzursuzluk
Ciltte mor döküntüler oluşuyorsa
Zor nefes alıp-verme başlamışsa
Daha önce havale geçirmişse
Genel durumunda kötüleşme varsa
Boyun kısmında sertleşme varsa
Devamlı kusma varsa
Şiddetli ishal varsa
Ateş Takip Tablosu Nasıl Hazırlanır ve Kullanılır?
Çocuğun ateşini belli aralıklarla ölçüp not ettiğiniz basit bir çizelgedir. Hangi saatte kaç derece olduğunu ve ilaç verip vermediğinizi yazarsınız. Böylece ateşin nasıl seyrettiğini takip edebilir ve gerektiğinde doktora net bilgi verirsiniz.
Düzenli Ölçüm Yapın: 4–6 saatte bir vücut ısısını ölçün.
Yorumlar (0)
Yorum yapmak için giriş yapınız